De toegankelijkheid van eerstelijnszorg voor mensen zonder wettige verblijfsstatus is de afgelopen tien jaar verbeterd, maar de toegankelijkheid van de tweede lijn blijft zorgelijk

Eind 2008 lijkt de toegankelijkheid van de eerstelijnszorg voor personen zonder wettige verblijfsstatus verbeterd ten opzichte van 10 jaar eerder. De verbeterde toegankelijkheid komt vooral doordat zorgverleners beter op de hoogte zijn van de vergoedingsmogelijkheden en meer bereid zijn zorg te verlenen. Tegelijkertijd blijkt echter dat een belangrijk percentage huisartsen niet op de hoogte is van deze vergoedingsregelingen. Vandaar dat de huisartsenzorg voor mensen zonder wettige verblijfsstatus zich steeds meer concentreert in een beperkt aantal huisartsenpraktijken. Het blijkt steeds weer nodig om zorgverleners te wijzen op de vergoedingsmogelijkheden (Veenema et al., 2009).

Doorverwijzing door de eerste lijn naar de tweede lijn is vaak zorgelijk vanwege de financiële eisen die worden gesteld. Vooral administratieve medewerkers in ziekenhuizen zijn vaak slecht geïnformeerd over de specifieke regelgeving en procedures betreffende patiënten zonder wettige verblijfsstatus. In ruim een kwart van de huisartsenpraktijken die patiënten zonder wettige verblijfsstatus behandelen bleek dat het is voorgekomen dat wel is overwogen om een patiënt door te verwijzen, maar dat daar toch vanaf is gezien. Bij psychische stoornissen, die veel voorkomen in deze doelgroep, werd slechts in één derde van de gevallen gedacht aan doorverwijzen. Bij twee derde van de SEH-afdelingen komt het voor dat de kosten ter plekke contant moeten worden betaald.