Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Zorgbalans

Voor dak- en thuislozen is de feitelijke toegankelijkheid van medische basiszorg - met uitzondering van de tandarts - redelijk, subjectieve drempels spelen echter een belangrijke rol

Daklozen hebben meestal een slechte gezondheid. Daklozen in Amsterdam leven gemiddeld 25 jaar korter dan de gemiddelde Nederlander (Van Laere, 2009). De vraag is of dit (deels) is toe te schrijven aan de toegankelijkheid van de gezondheidszorg. Voor dak- en thuislozen spelen financiële belemmeringen, de aanwezigheid van voorzieningen, geografische afstand of wachtlijsten een even grote rol als voor de rest van de bevolking. De grootste problemen kunnen verwacht worden op het vlak van de financiële toegankelijkheid. Zorgverzekeraars hebben echter een acceptatieplicht als het gaat om de basisverzekering. Het probleem is vaak dat daklozen geen verzekering hebben. Op het moment dat ze zorg nodig hebben, worden ze echter vaak wel geholpen bij het afsluiten van een zorgverzekering (Akkermans, 2008). Problemen met de financiële toegankelijkheid spelen vooral bij gezondheidszorg die niet in de basisverzekering is ondergebracht, zoals de tandarts.

Als het gaat om toegankelijkheid van de zorg, spelen bij dak- en thuislozen subjectieve drempels echter een grote rol. Wanneer daklozen geen gebruik maken van medische zorg, blijkt dit meestal niet zozeer te liggen aan gebrekkige kennis of informatie, maar aan hun inschatting dat het niet nodig is om een arts in te schakelen. Om dit te doorbreken is een vertrouwensband tussen hulpverlener en dakloze zeer belangrijk (Akkermans, 2008).

.

Bronnen en Literatuur

Literatuur

  • Akkermans C.Omdat ik er geen last van heb. De toegankelijkheid van sociaal-medische zorg voor dak- en thuislozen in de maatschappelijke opvang. Sociale Interventie 2008; 17(1): 35-43.
  • Van Laere IRAL.Social medical care before and during homelessness in Amsterdam. Amsterdam: Universiteit van Amsterdam, 2009.
Zorgbalans, versie 3.2, 22 december 2011
© RIVM, Bilthoven.