Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Zorgbalans

Het aantal gebruikers van een persoonsgebonden budget steeg tussen 2004 en 2009 met 11,7%

Iedereen die door een ziekte, handicap of door ouderdom AWBZ-zorg nodig heeft, komt in aanmerking voor een pgb-AWBZ. Dit pgb stelt cliënten in staat zelf hun hulpverlener te kiezen en te bepalen op welk moment de zorg wordt verleend. Ook bepalen cliënten zelf welke AWBZ-functies zij inkopen (VWS, 2011). Per 1 januari 2007 is de reikwijdte van de AWBZ kleiner geworden. De financiering van huishoudelijke verzorging ging van de AWBZ over naar de Wmo.

In de periode 2004-2009 is het aantal budgethouders met 11,7% gestegen, van 65.258 in 2004 naar 113.641 in 2009 (zie figuur 1). Deze sterke groei kan verklaard worden door de vergrijzing. Bovendien groeit de zorgvraag onder ouderen, doordat zij zolang mogelijk zelfstandig willen blijven wonen. Daardoor neemt de vraag naar op maat gesneden extramurale zorg toe. De zorgvrager wil in veel gevallen zelf kunnen bepalen welke zorg ingekocht wordt. De vergrijzing is echter niet de enige factor die van invloed is op de toename van het aantal pgb-budgethouders. De invoering van de pbg (28 jaar na de invoering van de AWBZ) heeft voorral in de begin periode voor een nieuwe groep zorgvragers gezorgd, die voorheen geen zorg in natura gebruikten. Met de komst van pgb werden de keuzemogelijkheden vergroot, waardoor een nieuwe groep gebruikers werd aangesproken (Sadiraj et al., 2011). In 2007 is een lichte daling te zien van het aantal pgb-houders. In dit jaar ging de financiering van huishoudelijke verzorging over van de AWBZ naar de Wmo. Indien deze overheveling niet zou hebben plaatsgevonden, zou dit aantal in 2007 (en wellicht ook daarna) ongeveer 30.000 hoger hebben gelegen (CVZ, 2010).

De groei van het aantal pgb-houders gaat in 2010 onverminderd door. Het subsidieplafond bedraagt in 2010 2.360 miljoen euro. In 2009 was dit nog 2.281 miljoen euro. Ondanks deze verhoging en de pakketmaatregelen voor beperking van de functies begeleiding en behandeling, waardoor minder mensen in aanmerking komen voor begeleiding, was dit plafond op 30 juni 2010 al bereikt. De minister van VWS heeft daarom per 1 juli 2010 voor het jaar 2010 een pgb-stop ingesteld (CVZ, 2010). In overleg met de Kamer zijn enkele groepen van deze toekenningsstop uitgezonderd. Vanaf 1 januari 2011 is het weer mogelijk om een pgb aan te vragen.

PGB 1998-2009

Figuur 1: Aantal houders van een persoonsgebonden budget, 1998-2009 (Bron: VWS, 2007h; CVZ, 2010; VWS, 2009f).

.

Bronnen en Literatuur

Literatuur

  • CVZ.Zorgcijfers kwartaalbericht, financiële ontwikkeling in de Zvw en de AWBZ. Diemen, 2010.
  • Sadiraj K, Oudijk D, Kempen H van, Stevens J. Op mars van het pgb. Den Haag,2011.
  • VWS, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.Pgb in perspectief. Brief aan de Tweede Kamer (DLZ/ZI-U-2811809). Den Haag: VWS, 2007h.
  • VWS, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.Persoonsgebonden budget (pgb). Feiten en cijfers. Den Haag, 2009f.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

AWBZ
Algemene wet bijzondere ziektekosten
pgb
Persoonsgebonden budget
Wmo
Wet maatschappelijke ondersteuning

Definities

Extramurale zorg
Zorg die buiten de muren van een instelling plaatsvindt.
Zorgbalans, versie 3.2, 22 december 2011
© RIVM, Bilthoven.