Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Zorgbalans

Nog niet aan alle voorwaarden voor gereguleerde concurrentie voldaan

Effecten kunnen ook uitblijven als veronderstellingen over de werking van gereguleerde concurrentie niet kloppen of als aan de voorwaarden voor het optreden van succes niet is voldaan. De effecten van concurrentie op kwaliteit zijn volgens de (gezondheids) economische theorie niet eenduidig, omdat deze afhankelijk zijn van factoren zoals de beschikbaarheid van informatie en de gevoeligheid van consumenten voor deze informatie. Er zijn verschillende situaties denkbaar die elk een andere uitwerking van concurrentie op kwaliteit hebben. Als verzekerden hun polis vooral kiezen op basis van de prijs (de premie van de polis) zal meer concurrentie leiden tot lagere prijzen, ook als dit een lagere kwaliteit tot gevolg zou hebben. Informatie is cruciaal om het mechanisme waarbij concurrentie leidt tot een hogere kwaliteit te laten werken. Dit verwijst naar de voorwaarden voor succes van gereguleerde concurrentie.

Of de beoogde effecten van gereguleerde concurrentie gerealiseerd worden, hangt dus onder meer af van de mate waarin aan een aantal voorwaarden wordt voldaan. Deze voorwaarden zijn overgenomen uit: Evaluatie Zorgverzekeringswet en Wet op de zorgtoeslag (Van de Ven et al., 2009) en staan beschreven in Voorwaarden gereguleerde concurrentie. In Voorwaarden gereguleerde concurrentie lopen we elk van de voorwaarden van gereguleerde concurrentie uitgebreider langs en presenteren we empirische gegevens die inzicht geven in de mate waarin aan de voorwaarden voor gereguleerde concurrentie is voldaan.

Het overwegende beeld is dat in 2009 aan de meeste voorwaarden tot op zekere hoogte is voldaan, maar dat aan vrijwel geen van de voorwaarden volledig is voldaan.

Het belangrijkste lijken het gemis aan goede informatie over de kwaliteit van zorg, ondanks alle initiatieven op dit gebied, en het feit dat zorgverzekeraars vrijwel niet selectief contracteren, al wordt er wel gedifferentieerd tussen zorgaanbieders (NZa, 2010a). Daarnaast spelen percepties van verzekerden (7% wisselt niet omdat zij denken niet geaccepteerd te worden) een rol, zijn er nog onvoldoende prikkels tot doelmatigheid en heeft, ondanks een aantal maatregelen om financiële zekerheden en garanties voor zorgverzekeraars en zorgaanbieders af te bouwen, de overheid falende ziekenhuizen nog niet failliet laten gaan.

.

Bronnen en Literatuur

Literatuur

  • NZa, Nederlandse Zorgautoriteit.Monitor Zorginkoop zorgverzekeraars. Utrecht: NZa, 2010a.
  • Van de Ven WPMM, Schut FT, Hermans HEGM.Evaluatie Zorgverzekeringswet en Wet op de Zorgtoeslag. Den Haag:. Den Haag: ZonMw, 2009.
Zorgbalans, versie 3.2, 22 december 2011
© RIVM, Bilthoven.