Contractvrijheid

Ga direct naar: inhoud, subnavigatie, service menu, zoeken

In 1991 is de contracteerplicht voor vrije beroepsbeoefenaren afgeschaft, zijn de verplichte werkgebieden voor ziekenfondsen opgeheven en is een grotere vrijheid van de verzekerden in de keuze voor een ziekenfonds ingevoerd. De concurrentie in de zorgverzekering werd versterkt door de in 1992 ingevoerde mogelijkheid om jaarlijks van ziekenfonds te wisselen en door de toenemende financiële verantwoordelijkheid van ziekenfondsen. Vanaf 2006 zijn de mogelijkheden van contractering nog verder uitgebreid. Door de functionele omschrijving van het basispakket is het voor zorgverzekeraars mogelijk om andere zorgaanbieders te contracteren. Zo hoeft huisartsenzorg niet alleen door huisartsen verleend te worden, maar kan ook een praktijkondersteuner worden gecontracteerd. Daarnaast mag er selectief worden gecontracteerd en er zijn vrije(re) prijzen. Hierdoor kunnen zorgverzekeraars verschillende zorgpolissen aanbieden met uiteenlopende zorgarrangementen en keuzemogelijkheden in zorgaanbod.

Ten aanzien van medisch-specialistische zorg is de contractvrijheid nog beperkt (het vrije B-segment is in 2009 circa 34%). In de praktijk is het nog (vrijwel) niet zo dat zorgverzekeraars selectief contracteren. Als er wel sprake is van selectief contracteren dan heeft dit volgens zorgverzekeraars betrekking op een specifiek deel van de zorg, zoals specifieke dbc’s, zbc’s of zorgmodules (NZa, 2010b). Zorgverzekeraars zijn nog terughoudend. Een voorbeeld van een polis waar al wel selectief is gecontracteerd bij huisartsen en ziekenhuizen is de ZEKUR polis van Univé. De NZa concludeert in de Monitor Ziekenhuiszorg 2009 dat contracten laat worden gesloten: begin maart 2009 waren de onderhandelingen over het B-segment voor 2009 nog nauwelijks op gang gekomen. Geen enkel contract tussen ziekenhuis en zorgverzekeraar was afgerond (NZa, 2009a).

Bovendien zijn zorgverzekeraars nog terughoudend in het selectief contracteren, omdat dit van invloed kan zijn op hun imago en verzekerden naar andere zorgverzekeraars kunnen gaan.

Op het terrein van geneesmiddelen is er wel sprake van selectieve inkoop door het aanwijzen van preferente geneesmiddelen. Om verschillende redenen, zoals prijsverschillen en minder angst voor reputatieschade, hanteren zorgverzekeraars hier een verdergaande vorm van selectie dan op andere onderdelen van de inkoopmarkt (NZa, 2010a).

Om contractvrijheid niet alleen in theorie te laten bestaan, maar ook de praktische mogelijkheden te bieden is het noodzakelijk dat er voldoende aanbieders zijn.

Bronnen en Literatuur

Literatuur

NZa, Nederlandse Zorgautoriteit.Monitor Ziekenhuiszorg 2009. Tijd voor reguleringszekerheid. Utrecht, 2009a.
NZa, Nederlandse Zorgautoriteit.Monitor Medisch Specialistische zorg 2010. Tussenrapportage deel 1. Utrecht: NZa, 2010b.
NZa, Nederlandse Zorgautoriteit.Monitor Zorginkoop zorgverzekeraars. Utrecht: NZa, 2010a.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

dbc: Diagnosebehandelingcombinatie; Een vooraf gedefinieerd gemiddeld zorgproduct dat de zorgverlener selecteert op basis van de zorgvraag van de patiënt. Bevat informatie over de zorgvraag, de diagnose en de benodigde behandeling. De dbc benoemt elke activiteit in de behandeling van de patiënt, van het eerste contact tot en met de laatste controle (bron: www.dbconderhoud.nl).
NZa: Nederlandse Zorgautoriteit; Samenvoeging van het College tarieven gezondheidszorg (CTG) en het College van toezicht op de zorgverzekeringen (CTZ). Per 1 januari 2006. URL: http://www.nza.nl.
zbc: Zelfstandig behandelcentrum