Hoe gaat de Zorgbalans verder?

Zorgbalans 2012 en 2014

Bij de start van de Zorgbalans in 2006 werd er rekening mee gehouden dat er een groeipad nodig zou zijn om tot een evenwichtige set indicatoren te komen, met voldoende tijdreeksen, internationale vergelijkingen en vergelijkingen met beleidsnormen en benchmarks. Dat stadium is nu min of meer bereikt. Het is niet te verwachten dat er nog grote verbeterstappen mogelijk zijn. Daarmee is de Zorgbalans binnen de reikwijdte van de oorspronkelijke opdracht bij deze derde verschijning grotendeels uitontwikkeld. Dat maakt het ook mogelijk om zoals ook wel geopperd wordt, de periodiciteit te verlagen tot eens in de vier jaar.

Een vierjaarlijkse frequentie na 2010 heeft twee voordelen:

• het versterkt de mogelijkheid om over een langere termijn terug te kijken en daarmee de reflectie op de veranderingen in de afgelopen jaren te verdiepen en geeft daarmee een betere basis voor de beleidsontwikkeling in de jaren daarna en voor de middellange termijn;
• de Zorgbalans kan dan gelijk met de VTV uitkomen. Daarmee kunnen de ontwikkelingen in de gezondheid en de zorgbehoeften van de Nederlandse bevolking en de ontwikkelingen in de kwaliteit, toegankelijkheid en kosten van het zorgsysteem in onderlinge samenhang worden bezien.

Een vierjaarlijkse rapportage stelt ook eisen. De functie van ondersteuning van de strategische beleidsvoering komt dan nog centraler te staan, en de rapportage zal moeten winnen aan analysekracht, toekomstgerichtheid en gezag. De rapportage zal dan ook duidelijker gedragen moeten worden door wetenschappelijke en veldpartijen.

Tegelijkertijd zal ook voldoende tussentijdse actualisering van de gegevens moeten plaatsvinden. Er zijn twee zware argumenten die pleiten voor een Zorgbalans niet over vier, maar over twee jaar:

• de economische crisis leidt tot de noodzaak van grote overheidsbezuinigingen, waarbij ook naar de zorg wordt gekeken. Die bezuinigingen kunnen een groot effect hebben op de toegankelijkheid en de kwaliteit van de zorg. Het is vanwege het publieke belang noodzakelijk om de vinger daarbij steeds aan de pols te houden;
• door velen wordt gesteld dat nu nog geen grote effecten van de herziening van het verzekeringsstelsel die in 2006 plaatvond, verwacht mogen worden. De termijn is daarvoor te kort en er worden nog steeds en ook de komende jaren nog diverse vervolgmaatregelen genomen om het systeem van gereguleerde concurrentie verder vorm te geven. Ook hier is het wenselijk regelmatig de vinger aan de pols te houden.

De website van de Zorgbalans (www.gezondheidszorgbalans.nl) kan goede diensten bewijzen bij de wens om op hoofdlijnen ook tussentijds de vinger aan de pols te houden. Een mogelijkheid is om op de website daarom voortaan jaarlijks (in mei) een (beperkt) aantal kernindicatoren te actualiseren. Op basis daarvan zou dan tussentijds een verkorte Zorgbalans-rapportage kunnen worden opgesteld.