Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Zorgbalans

8% van de ziekenhuizen, die in 2009 operaties aan verwijding van de buikslagader uitvoerden, voerde minder ingrepen uit dan de norm; twee van de drie ziekenhuizen die in 2009 minder operaties aan slokdarmkanker uitvoerden dan de norm zullen deze ingreep niet meer uitvoeren

Om de expertise op peil te houden en de veiligheid te bevorderen is het van belang dat chirurgen en ziekenhuizen chirurgische ingrepen regelmatig uitvoeren, vooral als deze risicovol zijn. Aneurysma van de aorta abdominalis ingrepen (AAA, verwijding van de buikslagader) en oesophaguscardia resecties (OCR, operaties aan slokdarmkanker) zijn risicovolle ingrepen waarvan uit de literatuur bekend is dat de operatiesterfte daalt wanneer een arts deze vaker uitvoert (IGZ, 2005b; Hurks, 2011). Voor beide ingrepen is door de IGZ een minimum aantal vastgesteld dat een ziekenhuis zou moeten verrichten om deze ingrepen te mogen uitvoeren (IGZ, 2005b). Tot en met 2009 was dit aantal 10 voor OCR en 15 voor AAA. Met ingang van 2012 heeft de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde de norm voor deze beide hoogcomplexe/laagvolume ingrepen gesteld op 20 per instelling per jaar (NVvH, 2011a).

Van de ziekenhuizen die OCR en AAA-ingrepen uitvoerden in 2009, haalde respectievelijk 8% en 10% het aantal minimum ingrepen niet (zie figuur 1 en figuur 2). Dit betekent voor AAA-ingrepen een lichte daling ten opzichte van voorgaande jaren. Wat betreft OCR, zijn er steeds meer ziekenhuizen die ingrepen niet meer uitvoeren, maar patiënten doorverwijzen naar een ander ziekenhuis. Twee van de drie ziekenhuizen die in 2009 minder dan het minimum aantal OCR-ingrepen uitvoerden, hebben aangegeven deze operatie niet meer te zullen verrichten (IGZ, 2011b). De daling is voornamelijk het gevolg van acties van de IGZ, die deze volumenorm als een succesvolle indicator voor concentratie van zorg en daarmee van kwaliteit beschouwt (IGZ, 2009a; IGZ, 2011b). Met ingang van 2010 is deze OCR indicator vervangen door operaties voor alvleesklierkanker.

OCR

Figuur 1: Percentage ziekenhuizen en het aantal uitgevoerde risicovolle OCR-ingrepen (norm = 10) (Bron: IGZ, 2006g; IGZ, 2007; IGZ, 2008e; IGZ, 2009a: IGZ, 2011b).

AAA

Figuur 2: Percentage ziekenhuizen en het aantal uitgevoerde risicovolle AAA-ingrepen (norm = 15) (Bron: IGZ, 2006g; IGZ, 2007; IGZ, 2008e; IGZ, 2009a; IGZ, 2011b).

.

Bronnen en Literatuur

Literatuur

  • Hurks R.Discrepancies in abdominal aortic aneurysm expressions and repair. Utrecht, 2011.
  • IGZ, Inspectie voor de Gezondheidszorg.Het resultaat telt! Prestatie-indicatoren als onafhankelijke graadmeter voor de kwaliteit van in ziekenhuizen verleende zorg. Den Haag: IGZ, 2005b.
  • IGZ, Inspectie voor de Gezondheidszorg.Het resultaat telt 2005. Prestatie-indicatoren als onafhankelijke graadmeter voor de kwaliteit van in ziekenhuizen verleende zorg. Den Haag: IGZ, 2006g.
  • IGZ, Inspectie voor de Gezondheidszorg.Het resultaat telt 2006. Prestatie-indicatoren als onafhankelijke graadmeter voor de kwaliteit van in ziekenhuizen verleende zorg. Den Haag: IGZ, 2007.
  • IGZ, Inspectie voor de Gezondheidszorg.Het resultaat telt 2007. Prestatie-indicatoren als onafhankelijke graadmeter voor de kwaliteit van in ziekenhuizen verleende zorg. Den Haag: IGZ, 2008e.
  • IGZ, Inspectie voor de Gezondheidszorg.Het resultaat telt 2008. Kwaliteitsindicatoren als onafhankelijke graadmeter voor de kwaliteit van in ziekenhuizen verleende zorg. Den Haag: IGZ, 2009a.
  • IGZ, Inspectie voor de Gezondheidszorg.Het resultaat telt ziekenhuizen 2009. Utrecht, 2011b.
  • NVvH, Nederlandse Vereniging voor Heelkunde.Normering Chirurgische Behandelingen. Versie 2.0. 2011a.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

AAA
Aneurysma van de abdominale aorta
Aneurysma van de buikaorta.
IGZ
Inspectie voor de Gezondheidszorg
URL: http://www.igz.nl
OCR
Oesophaguscardia resectie
Zorgbalans, versie 3.2, 22 december 2011
© RIVM, Bilthoven.