Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Zorgbalans

Wie maken er gebruik van palliatieve zorg?

De doelgroep voor palliatieve zorg zijn mensen die lijden aan een ziekte waarvoor geen genezing meer mogelijk is en hun naasten. Het zijn patiënten die binnen korte tijd komen te overlijden. Wat deze termijn is, kan niet in getal worden uitgedrukt. Het kan gaan om weken of maanden, maar soms ook om jaren. Hoeveel mensen precies gebruik maken van palliatieve zorg is niet bekend. Omdat palliatieve zorg zoveel verschillende deelgebieden kent met bijbehorende zorgverleners en niet een strikt afgebakend terrein vormt, wordt dit ook niet apart geregistreerd. Toch is er wel een inschatting van te maken.

In Nederland overleden in 2007 ruim 133.000 mensen. In 2006 overleed 54% aan een niet-acute aandoening. Onder deze groep, ongeveer 72.000 mensen, bevinden zich de mensen die gebruik hebben gemaakt van palliatieve zorg. Van deze 72.000 mensen overleden er bijna 41.000 aan een vorm van kanker. Kankerpatiënten vormen daarmee de grootste categorie patiënten die palliatieve zorg ontvangen. Andere voorbeelden van (niet-acute) ziekten waaraan veel mensen overlijden zijn dementie (ruim 9000 mensen) en COPD (ongeveer 6350 mensen) (CBS Statline, 2009e).

In tabel 1 is de plaats van sterven weergegeven voor mensen die overlijden aan chronische aandoeningen. Ongeveer drie op de tien overlijden thuis, 28% overlijdt in een ziekenhuis, een kwart overlijdt in een verpleeghuis en 11% in een verzorgingshuis. Slechts 5% overlijdt op een andere plek, bijvoorbeeld in een hospice (Van der Velden et al., 2009).

Tabel 1: Plaats van overlijden van mensen met een chronische aandoening, 2006 (%) (Bron: Van der Velden et al., 2009).

Mannen

Vrouwen

Totaal

Ziekenhuis

31

25

28

Verpleeghuis

20

30

25

Verzorgingshuis

7

14

11

Thuis

37

26

31

Anders

5

5

5

.

Bronnen en Literatuur

Literatuur

  • Velden LFJ van der, Francke AL, Hingstman L, Willems D.Dying from cancer or other chronic diseases in the Netherlands: ten-year trends derived from death certificate data. BMC Palliative Care, 2009; (8: 4).

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

COPD
Chronic obstructive pulmonary disease
Chronische obstructieve longziekten.
Zorgbalans, versie 3.2, 22 december 2011
© RIVM, Bilthoven.