U bevindt zich op:Zorgbalans›Kwaliteit›Effectiviteit van curatieve zorg›
Een formularium is een adviessysteem dat huisartsen in hun computer of op papier hebben. Bij een bepaalde aandoening of indicatie geeft het formularium een medicamenteus advies. Dit advies is zoveel mogelijk gebaseerd op evidence-based richtlijnen.
In figuur 1 is te zien dat huisartsen gemiddeld in ongeveer 66% van de gevallen waarin ze een geneesmiddel voorschrijven, een middel kiezen volgens het NHG-formularium. We hebben ons hier beperkt tot de twintig meest voorkomende aandoeningen of indicaties waarbij een geneesmiddel wordt voorgeschreven.
In de periode 2003-2007 is dit percentage redelijk constant gebleven, hoewel er een lichte daling lijkt op te treden. Opvallend is dat er grote verschillen zijn tussen praktijken. In de figuur is de range van 80% van de praktijken rond het gemiddelde weergegeven. Het percentage voorschriften volgens formularium varieert van 49% tot 77% in 2007. De cijfers van 2007 zijn getoetst aan het formularium van 2006, daarom zijn deze cijfers voorlopig en kunnen ze in de toekomst worden bijgesteld.
Naast verschillen tussen praktijken zijn er ook grote verschillen in percentages formularium-conforme voorschriften tussen diagnoses. In tabel 1 zijn deze percentages weergegeven per aandoening, per jaar. Diagnoses waarbij het meest volgens formularium wordt voorgeschreven zijn urineweginfecties, slapeloosheid en obstipatie (meer dan 83%). Een aandoening waarbij het formularium zelden wordt gevolgd is acute bronchitis: slechts 2,7% in 2007. Vaak worden hierbij, tegen het advies in, antibiotica voorgeschreven. Ook bij andere aandoeningen van de luchtwegen zoals hoesten en of luchtweginfecties wordt vaak anders voorgeschreven dan het formularium adviseert.
Figuur 1: Percentage richtlijnconforme voorschriften binnen huisartsenpraktijk bij twintig meest voorkomende aandoeningen waarbij een geneesmiddel wordt voorgeschreven, 2003-2007 (boven en ondergrens van 80% van de praktijken en gemiddelde van alle praktijken) (Bron: NIVEL/LINH, databewerking NIVEL).
*voorlopige cijfers
Tabel 1: Gemiddeld percentage voorschriften volgens NHG-formularium bij de twintig meest voorkomende diagnoses waarbij een geneesmiddel wordt voorgeschreven, 2003-2007 (Bron: NIVEL/LINH; databewerking NIVEL).
2003
2004
2005
2006
2007
Obstipatie
86,7
84,9
86,2
87,1
83,8
Angina pectoris
76,1
76,4
75
70,8
66
Essentiële hypertensie zonder orgaanbeschadiging
73,8
73,9
72,9
71,7
69,3
Hypertensie met orgaanbeschadiging
66,1
65,6
62,4
61,8
59,9
Lage rugpijn zonder uitstraling
78,1
77,2
78,3
81,3
79
Angstig / nerveus / gespannen gevoel
84,5
84,6
81,9
80,9
Slapeloosheid
89
89,2
89,4
88,2
87,3
Depressie
72,5
73,3
65,7
63,9
Hoesten
43,2
45,1
46,7
44,2
45,9
Acute infectie bovenste luchtwegen
34,6
36
37,1
36,6
33,9
Acute bronchitis / bronchiolitis
2,4
2
2,3
2,6
2,7
Emfyseem / COPD
69,7
66,4
64,2
58,4
Astma
72,8
71,1
65,9
62,5
57,7
Hooikoorts / allergische rhinitis
77,5
76,6
77,7
75,3
Dermatomycose
87
85,7
83,5
81,7
Eczeem
62,2
64,6
65,2
64,1
62,1
Diabetes mellitus
63,4
58,5
52,5
50
Vetstofwisselingsstoornis
87,8
86,9
85,6
82
Urineweginfectie
88
88,4
88,3
87,6
Orale anticonceptie
78,5
74,8
68,2
67,9
62,8
Totaal