Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Zorgbalans

Integrale bekostiging van diabetes door middel van keten-dbc’s heeft nog niet tot zichtbaar betere uitkomsten geleid, wel zijn zorgverleners positief over de samenwerking

Per 1 januari 2010 is het mogelijk om de zorg voor diabetespatiënten integraal te bekostigen. Integraal bekostigen betekent dat bekostiging plaatsvindt op basis van de integrale zorg die wordt geleverd aan een patiënt met een bepaalde aandoening. Deze integrale zorg bestaat uit een pakket aan verrichtingen en controles (een ‘keten-dbc’) die zijn beschreven in een zorgstandaard. Een voorbeeld van een dergelijke zorgstandaard is de NDF-standaard voor mensen met diabetes (NDF, 2007). In plaats van het apart betalen voor individuele verrichtingen (aan elke zorgaanbieder apart), wordt voor het hele pakket één tarief afgesproken tussen de zorgverzekeraar en een zorggroep. Een zorggroep is een organisatie waarin zorgaanbieders zijn verenigd en die fungeert als hoofdaannemer. Deze hoofdaannemer draagt eindverantwoordelijkheid voor de hele zorgketen. De zorg kan worden aangeboden door zorgverleners binnen de zorggroep, maar de zorggroep kan ook andere zorgaanbieders contracteren. Huisartsen fungeren meestal als coördinatoren van de zorg (Struijs et al., 2009).

Diabetes is de eerste ziekte waarvoor integrale bekostiging is ingevoerd. Daarna zullen COPD, hartfalen en het risico op hart- en vaatziekten volgen. De gedachte achter deze nieuwe wijze van financieren is dat de zorg beter zal worden georganiseerd rond de patiënt. Door een betere integratie zou de zorg kwalitatief beter moeten worden en bovendien doelmatiger (VWS, 2008m).

Hoewel integrale bekostiging nog van zeer recente datum is, is er inmiddels een groot aantal zorggroepen gevormd in Nederland. In september 2009 waren dat er 101 (LVG, 2009). Vooruitlopend op deze ontwikkeling is enkele jaren eerder gestart met het programma diabetes ketenzorg. Binnen dit programma ging een tiental zorggroepen werken met keten-dbc’s. Het RIVM heeft in 2009 een evaluatie gepresenteerd met de eerste resultaten van deze nieuwe werkwijze (Struijs et al., 2009). In deze studie werden geen substantiële verbeteringen geconstateerd in klinische uitkomstmaten. Ook over verbeteringen op procesindicatoren kunnen op basis van deze studie nog geen uitspraken worden gedaan. Mogelijk treden dergelijke verbeteringen wel op op de langere termijn. Uit enquêtes onder patiënten bleek dat zij doorgaans positief zijn over de samenwerking tussen zorgverleners. Dat was echter ook het geval in de situatie waarin niet met keten-dbc's werd gewerkt. In de nulmeting noemde 95% de samenwerking goed of uitstekend, in de nameting was dit percentage vergelijkbaar: 93%.

.

Bronnen en Literatuur

Literatuur

  • LVG, Landelijke Vereniging Georganiseerde eerste lijn.Zorggroepen in Toekomstperspectief. LVG-nieuws, 2009; (3).
  • NDF, Nederlandse Diabetes Federatie.NDF Zorgstandaard. Transparantie en kwaliteit van diabeteszorg voor mensen met diabetes type 2. Amersfoort, 2007.
  • Struijs JN, Til JT van, Baan CA.Experimenteren met de keten-dbc diabetes. De eerste zichtbare effecten. Bilthoven: RIVM, 2009.
  • VWS, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.De patiënt centraal door omslag naar functionele bekostiging. Brief van A. Klink aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal; 22 december 2008. Den Haag: VWS, 2008m.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

COPD
Chronic obstructive pulmonary disease
Chronische obstructieve longziekten.
dbc
Diagnosebehandelingcombinatie
Een vooraf gedefinieerd gemiddeld zorgproduct dat de zorgverlener selecteert op basis van de zorgvraag van de patiënt. Bevat informatie over de zorgvraag, de diagnose en de benodigde behandeling. De dbc benoemt elke activiteit in de behandeling van de patiënt, van het eerste contact tot en met de laatste controle (bron: www.dbconderhoud.nl).
NDF
Nederlandse Diabetes Federatie
URL: http://www.diabetesfederatie.nl
Zorgbalans, versie 3.2, 22 december 2011
© RIVM, Bilthoven.