Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Zorgbalans
Zoeken

De vermijdbare sterfte daalde in Nederland tussen 2000 en 2007 sterk, terwijl de uitgavenstijging gemiddeld was

Door ons te richten op specifieke ziektes kan het effect van zorg op gezondheid wellicht beter in kaart worden gebracht. We maken hierbij gebruik van de uitkomstmaat ‘vermijdbare sterfte’ (Nolte & McKee, 2008). Vermijdbare sterfte gaat over de sterfte aan ziektes die binnen de huidige stand van de zorg en de wetenschap behandeld kunnen worden. Hieronder vallen bijvoorbeeld sterfte aan tbc, astma, influenza, moedersterfte en borstkanker (in totaal 34 aandoeningen). In alle gevallen gaat het om sterfte onder de 75 jaar en voor sommige aandoeningen om nog kleinere leeftijdsgroepen. De gezondheidszorg kan de sterfte aan deze ziektes vermijden en over de tijd substantieel verminderen.

Figuur 1 geeft de ontwikkeling in de vermijdbare sterfte (gestandaardiseerd voor leeftijd en geslacht) weer tussen 1995 en 2007. Alleen OECD-landen met een vergelijkbaar welvaartsniveau en landen waarvoor sterftecijfers in dezelfde ICD-codering beschikbaar waren, zijn geïncludeerd in de analyse (WHO). Zoals uit de figuur blijkt waren niet voor alle jaren data voor alle landen beschikbaar. Figuur 1 laat zien dat de vermijdbare sterfte in de meeste landen vrij snel daalde tussen 1995 en 2007.

Figuur 4.3.3

Figuur 1: Vermijdbare sterfte per 100.000 inwoners, 1995-2007 (Bron: WHO; databewerking RIVM).

Figuur 2 zegt meer over doelmatigheid en vergelijkt de reële uitgavengroei (ingezette middelen) met de behaalde opbrengsten in termen van vermijdbare sterfte. Wat betreft de daling in vermijdbare sterfte behoorde Nederland tot de beter presterende landen in deze groep, maar er zijn landen die met een minder sterke kostenstijging dezelfde prestatie leverden. De uitgavenstijging was tussen 2000 en 2007 gemiddeld (zie Uitgavengroei). In termen van doelmatigheid is de prestatie dus gemiddeld.

Figuur 4.3.4

Figuur 2: Vermijdbare sterfte per 100.000 inwoners en reële zorguitgaven per inwoner (in US$ PPP),1996-2007 (Bron: OECD, 2009a; WHO; databewerking RIVM).a

a Met het gebruik van US$ Purchasing Power Parities (PPP) wordt gecorrigeerd voor koopkrachtverschillen tussen landen

De daling in vermijdbare sterfte (voor de betreffende leeftijdsgroepen) vormde in de periode 2000-2007 een kleine 20% van de totale sterftedaling in Nederland (WHO data; databewerking RIVM). Van de ziekten in de groep vermijdbare sterfte heeft Nederland een relatief lage sterfte voor hart- en vaatziekten (zoals beroerte onder de 75 jaar). Ook de daling in sterfte aan hart- en vaatziekten was internationaal gezien gunstig; een snelle daling na 2000. Nederland scoorde minder goed voor een aantal kankers (zoals sterfte aan darmkanker en borstkanker onder de 75 jaar).

.

Bronnen en Literatuur

Bronnen

Literatuur

  • Nolte E, McKee MC.Measuring The Health of Nations: Updating An Earlier Analysis. Health Affairs, 2008; 27(1): 58-71.
  • OECD, Organisation for Economic Co-operation and Development.OECD Health Data 2009. Paris, 2009a.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

ICD
International Classification of Diseases
Internationale classificatie van ziekten.
OECD
Organisation for Economic Co-operation and Development
Organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling. URL ledenlijst van de OECD: http://www.oecd.org/document/58/0,3746,en_2649_201185_1889402_1_1_1_1,00.html
tbc
Tuberculose
Zorgbalans, versie 3.2, 22 december 2011
© RIVM, Bilthoven.