Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Zorgbalans

Het gebruik van zorg op afstand in de vorm van videocommunicatie en telebegeleiding is in 2008 gestagneerd

Zorg op afstand staat voor het op afstand verlenen van zorg gebruik makend van ict-mogelijkheden. Door het gebruik van technologie kan de zorgverlening sneller bereikbaar zijn, kan het zorgproces minder belastend zijn voor de cliënt, en kan de cliënt mogelijk langer thuis blijven wonen. Het is echter nog onbekend in welke mate zorg op afstand de doelmatigheid van de zorgverlening daadwerkelijk vergroot. Momenteel wordt zorg op afstand nog voornamelijk in projectvorm uitgevoerd. Tabel 1 geeft de ontwikkeling in het aantal zorgaanbieders en gebruikers van zorg op afstand weer tussen 2005 en 2008 (Peeters & Francke, 2009). Het gaat hier alleen om zorg op afstand in de vorm van videocommunicatie en telebegeleiding (dagelijkse automatische advisering via de mobiele telefoon). Eind 2008 maakten ongeveer 1000 cliënten gebruik van deze vormen van zorg op afstand (waarvan 660 met een indicatie voor AWBZ-zorg). Dit was ongeveer evenveel als in 2007.

Tabel 1: Aantal zorgaanbieders en cliënten dat gebruik maakt van zorg op afstand, 2005-2008 (Bron: Peeters & Francke, 2009).

2005

2006

2007

2008a

Aantal zorgaanbieders

6

6

8

11

Aantal cliënten

-

-

1125

1021

a 11 zorgaanbieders werken met deze vorm van zorg op afstand, daarnaast zijn 10 instellingen bezig met het opzetten ervan

De Algemene Rekenkamer (2009) constateerde onlangs dat innovaties in de langdurige zorg, zoals zorg op afstand, te langzaam van de grond komen (Algemene Rekenkamer, 2009). Drie oorzaken werden hiervoor genoemd:

1) weinig prikkels om te innoveren en innovaties te verspreiden (bijvoorbeeld doordat de financiering in de zorg plaatsvindt op basis van het aantal gemaakte uren);

2) gebrek aan continuïteit in de financiering;

3) remmende regelgeving, gebrek aan ICT-standaarden, en gebrek aan draagvlak bij zorgaanbieders en cliënten.

.

Bronnen en Literatuur

Literatuur

  • Algemene Rekenkamer.Zorg op afstand: Een innovatie in de langdurige zorg. Den Haag: Algemene Rekenkamer, 2009.
  • Peeters JM, Francke AL.Monitor Zorg op afstand: Verslaglegging van de peiling eind 2008/begin 2009. Utrecht: NIVEL, 2009.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

AWBZ
Algemene wet bijzondere ziektekosten
ict
Informatie- en communicatietechnologie
Zorgbalans, versie 3.2, 22 december 2011
© RIVM, Bilthoven.