Prijzen B-segment ziekenhuiszorg

Ga direct naar: inhoud, subnavigatie, service menu, zoeken

Prijzen B-segment Prijs en kwaliteit staarbehandeling

Prijzen B-segment

De prijs van behandelingen in het B-segment varieert behoorlijk tussen ziekenhuizen

In een deel van de ziekenhuiszorg (B-segment) wordt sinds 2005 onderhandeld tussen zorgverzekeraars en zorginstellingen over de prijs van de zorg (op basis van dbc’s). Tabel 1 toont voor de aandoeningen met de grootste omzet in het B-segment, de ontwikkeling in de gemiddelde prijs en de mate van variatie rond de gemiddelde prijs (variatiecoëfficient). Het gaat hier om de prijzen die in contracten tussen zorgverzekeraars en ziekenhuizen worden vastgelegd. De variatie in prijzen was het grootst voor knieslijtage, diabetes met secundaire complicaties en blaastumor.

Tabel 1: Gemiddelde prijs per instelling (€) en spreiding (variatiecoëfficient) voor acht aandoeningen, 2006-2008 (Bron: NZa data; databewerking RIVM).^a

Diagnose	2006	2007	2008
Knieslijtage	7493 (0,25)	7672 (0,23)	7608 (0,22)
Slijtage bekken/heup/bovenbeen	8807 (0,05)	8999 (0,05)	9107 (0,05)
Staar	1350 (0,07)	1379 (0,07)	1352 (0,07)
Diabetes met secundaire complicaties	845 (0,27)	896 (0,32)	1081 (0,43)
Incontinentie	4241 (0,13)	4343 (0,11)	4477 (0,11)
Blaastumor	3754 (0,32)	3910 (0,36)	4146 (0,33)
Dijbreuk/liesbreuk	1841 (0,15)	1874 (0,13)	1941 (0,13)
Amandelen	955 (0,12)	963 (0,10)	984 (0,10)

^aVariatiecoëfficient = Standaarddeviatie / gemiddelde

Figuur 1: Prijs per ziekenhuis voor de dbc dijbreuk/liesbreuk (€), 2007 en 2008 (Bron: NZa data; databewerking RIVM).

In figuur 1 wordt de variatie tussen instellingen beter zichtbaar gemaakt en is als voorbeeld de aandoening dijbreuk/liesbreuk genomen. De 10 instellingen met de laagste prijzen bevonden zich tussen de € 1000 en de € 1500 en de 10 instellingen met de hoogste prijzen zaten tussen de € 2200 en € 2500.

Het is nog onduidelijk of hier gesproken kan worden over verschillen in doelmatigheid tussen instellingen. De prijsvariatie kan namelijk ook zijn veroorzaakt door: 1) Variatie in kwaliteit; duurdere instellingen leveren wellicht ook betere zorg en kunnen in dat geval zelfs doelmatiger zijn. 2) Variatie in zorgzwaarte; duurdere instellingen kunnen zwaardere patiënten hebben. Verder onderzoek moet uitwijzen in welke mate de variatie in zorgzwaarte prijsverschillen kan verklaren.

Prijs en kwaliteit staarbehandeling

Voor staaroperaties zijn de prijsverschillen tussen ziekenhuizen constant tussen 2006 en 2009 en ontbreekt een relatie tussen prijs en kwaliteit

De gemiddelde nominale prijs van een staaroperatie is stabiel tussen 2006 t/m 2009. Daarnaast blijft de spreiding tussen de ziekenhuizen constant over de jaren heen, wat overigens ook voor andere B-segment behandelingen geldt (zie tabel 1). De Intraclass Correlatie Coëfficient (ICC) van 0,70 toont dat 70% van de variatie in de prijs van een staaroperatie tussen 2006 en 2009 wordt veroorzaakt door verschillen tussen ziekenhuizen. Met andere woorden, de verschillen tussen ziekenhuizen zijn stabiel over de tijd en het meerendeel van de ziekenhuizen dat in 2006 een hoge (lage) prijs hanteerde deed dit ook in 2009.

Variatie in prijzen tussen ziekenhuizen is niet per definitie ongewenst, vooral wanneer een hogere prijs samengaat met een betere kwaliteit. In het huidige stelsel (zie Stelselwijziging) wordt van zorgverzekeraars verwacht dat zij een afweging maken tussen de prijs en de kwaliteit van de zorg, ofwel de doelmatigheid. Wanneer voor een hogere prijs ook betere kwaliteit wordt geleverd hoeft het prijsverschil geen probleem te zijn. Overigens kunnen prijsverschillen ook worden veroorzaakt door verschillen in case-mix tussen instellingen. Bij staarbehandeling wordt dit effect geminimaliseerd, aangezien dit een gestandaardiseerde hoog-volume behandeling is die vrijwel altijd in dagbehandeling wordt uitgevoerd.

Figuur 2 toont voor staarbehandeling de relatie tussen de gemiddelde prijs per ziekenhuis en één van de kwaliteitsindicatoren die door Zichtbare Zorg worden uitgegeven; het percentage staaroperaties met complicaties per ziekenhuis. Figuur 2 toont dat er geen associatie is tussen prijs en kwaliteit. Naast de in figuur 2 getoonde kwaliteitsindicator zijn ook ervaringen van patiënten (gemeten met de CQ-index) en een drietal andere zorginhoudelijke kwaliteitsindicatoren van Zichtbare Zorg getoetst. De CQ-index voor staar kent drie belangrijke dimensies: communicatie met de arts, communicatie met de verpleegkundige en informatie over medicatie. Tabel 2 toont dat de gemiddelde score per ziekenhuis relatief hoog is voor communicatie met arts en communicatie met verpleegkundige (1 = minimum en 4=maximum). Vrijwel alle ziekenhuizen scoren op deze dimensies tussen de 3,6 en 3,9. Voor alle indicatoren ontstaat dan ook hetzelfde beeld als in figuur 2. De kwaliteitsindicatoren tonen nauwelijks verschillen tussen instellingen terwijl er wel een substantiële variatie in prijzen is (in Stubbe & Dijk, 2007 wordt de variatie in de CQ-scores tussen ziekenhuizen nader uitgewerkt).

Figuur 2: Staaroperatie: gemiddelde prijs per ziekenhuis (y-as) in relatie tot de kwaliteitsindicator percentage operaties met complicaties per ziekenhuis (x-as), 2008 (Bron: NZa en Zichtbare Zorg, databewerking RIVM en NZa).

Tabel 2: Gestandaardiseerde CQ-index score per ziekenhuis voor staarbehandeling in drie dimensies; gemiddelde voor 2007 en 2008 en standaarddeviatie tussen haakjes (Bron: Miletus). Gestandaardiseerd voor leeftijd, opleiding en zelf-gerapporteerde gezondheid.


	2007	2008
Communicatie met arts	3,72 (0,07)	3,70 (0,09)
Communicatie met verpleegkundige	3,78 (0,06)	3,78 (0,06)
Informatie over medicijnen	2,61 (0,21)	2,74 (0,21)

Bronnen en Literatuur

Literatuur

Stubbe J, Dijk L van.Het discriminerend vermogen van CQ-index Staaroperatie. Utrecht: NIVEL, 2007.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

CQ-index: Consumer Quality Index; De CQ-index is een gestandaardiseerde systematiek voor meten, analyseren en rapporteren van klantervaringen in de zorg.
dbc: Diagnosebehandelingcombinatie; Een vooraf gedefinieerd gemiddeld zorgproduct dat de zorgverlener selecteert op basis van de zorgvraag van de patiënt. Bevat informatie over de zorgvraag, de diagnose en de benodigde behandeling. De dbc benoemt elke activiteit in de behandeling van de patiënt, van het eerste contact tot en met de laatste controle (bron: www.dbconderhoud.nl).